Waarom een Stichting de Oosterschelde?

Missie

Stichting de Oosterschelde levert een waardevolle en constructieve bijdrage aan de duurzaamheid, de biodiversiteit en de oorspronkelijkheid van de Oosterschelde, door draagvlak bij het publiek te creëren en duurzame en praktische oplossingen aan te dragen. Daarmee genereren wij een uitzonderlijke waarde voor recreanten, duikers, vissers, schelpdiertelers, natuurliefhebbers en iedereen die de Oosterschelde in zijn hart gesloten heeft.

Speerpunten

Rijkswaterstaat verstevigt de zwakke vooroevers van een aantal Oosterscheldedijken, waaronder de dijk bij de Zeelandbrug. Niemand ontkent het belang van dijkversteviging, maar het grootschalig gebruik van hoogovenslakken geeft stof tot nadenken én zet aan tot verzet.

RWS staat op het standpunt dat het gebruik van hoogovenslakken bij het opvullen van de zwakke vooroevers onvermijdelijk is. Het is goedkoop, technisch handig én voorhanden. Bovendien loopt de aanbesteding en de aannemer (Van Oord) is van plan om snel te starten. Er is echter nog héél véél onduidelijkheid over het "gebruik" van genoemde slakken. Stevig onderzoek levert uiteenlopende - soms tegenstrijdige - maar vaak alarmerende berichten, waarin de opeenhoping (accumulatie) van metalen in schaal- en schelpdieren de boventoon voeren. Daarnaast kan uit rapporten worden opgemaakt dat de kwaliteit en de diversiteit van de begroeiing op staal- en fosforslakken, slechts een flauwe afspiegeling is van de oorspronkelijke bodemfauna en flora.
RWS draagt verantwoordelijkheid voor het storten. RWS dient aan te tonen dat deze hoogovenslakken geen bedreiging vormen voor het milieu en de volksgezondheid. Aan Rob Leewis (marien bioloog) werd gevraagd of hij mossels zou willen eten, afkomstig van een bedje hoogovenslakken. Zijn antwoord kwam snel: "zeker niet, in ieder geval niet dagelijks..."

Hoogleraar Milieukunde Lucas Reijnders zet eveneens grote vraagtekens achter het gebruik van de slakken in het Natura 2000- gebied de Oosterschelde. "Ik zou het in beginsel niet doen, tenzij men kan aantonen dat er geen uitloging van de slakken plaatsvindt." Reijnders wijst erop dat in zijn algemeenheid metalen in slakken voorkomen, die als ze vrijkomen in het water, nadelige effecten kunnen hebben op het ecosysteem en vervolgens ook in de hogere voedselketen. "Ik ken de analyse van welke stoffen zich in deze toegepaste slakken bevinden niet, maar ik weet wel dat dat van geval tot geval varieert. Als je naar hoogovenslakkenkijkt, tref je in het algemeen toch aanzienlijke hoeveelheden stoffen aan als zink, koper, vanadium, chroom en kobalt. Bekend is ook dat deze stoffen naar verhouding in zout water, zoals in de Ooster- en Westerschelde, beter uitlogen dan in zoet water."

Verzet tegen de hoogovenslak is geen mossel na de maaltijd!

Dijkversteviging en dan? Er zijn allerlei "leuke" en "interessante" ideeën aangedragen om de biodiversiteit, de visserij en de gebruikswaarden voor (duik)recreatie in de Oosterschelde te bevorderen, maar hoogovenslakken blijven telkens als "vulmiddel" op het menu staan. De ene keer worden ze opgediend met een toplaag van breuksteen, de andere keer kiest men voor een recept met wrakje, losse steenhopen en reefballs, allemaal op een bedje van hoogovenslakken.

Dit zijn lapmiddelen en halfslachtige pogingen. Uit niets blijkt immers dat er grondig is nagedacht over de oorspronkelijkheid van de Oosterschelde, ons grootste nationale park (...)

Oorspronkelijkheid? Hoe hoort de Oosterschelde er onder water uit te zien?

In een zichzelf respecterend nationaal park dient het beleid en de daaraan gekoppelde activiteiten gericht te zijn op natuurontwikkeling, waarbij het oorspronkelijke karakter het uitgangspunt vormt. De natuur- en landschapswaarden, flora en fauna dienen beschermd, bewaard en hersteld te worden. Dat geldt ook onder de waterspiegel en daar wringt de schoen, want weinig wijst op wijsheid in deze. Wat men niet kan zien, deert niet? En dat terwijl de bepalingen van Artikel 6 van de habitatrichtlijn t.b.v. Natura 2000-gebieden duidelijk genoeg zijn:

3.1 Tekst: "De lidstaten treffen passende maatregelen om ervoor te zorgen dat de kwaliteit van de natuurlijke habitats en de habitats van soorten in de speciale beschermingszones niet verslechtert en er geen storende factoren optreden voor de soorten waarvoor de zones zijn aangewezen voorzover die factoren, gelet op de doelstelling van deze richtlijn een significant effect zouden kunnen hebben."

Wij willen dat RWS en anderen haar verplichtingen jegens de habitatrichtlijnen nakomen en beleid en activiteiten afstemmen op het waarborgen van natuurlijke habitats. Wij willen dat de oorspronkelijkheid van de onderwaterwereld wordt erkend. Wij eisen aandacht voor de pure schoonheid van deze waterwereld en verzetten ons tegen hoogovenslakken, lapmiddelen en halfslachtige pogingen, die afbreuk doen aan het speciale karakter van het Nationale Park Oosterschelde onder de waterspiegel!